و شما را آن پايه نيست كه از ايشان باشيد آنگه گفت : اگر چنان باشد كه ايشان بشما استعانت كنند و از شما نصرت و يارى خواهند بر شما واجب و لازم باشد نصرت ايشان مگر كه اين استعانت و نصرت بر قومى خواهند كه ميان شما و ايشان عهدى و ميثاقى باشد كه آنگه شما را بر ايشان نصرت نبايد كردن و اينان را يارى نبايد دادن تا نقض عهد نكرده باشيد ، و خداى تعالى بهر چه كنيد دانا و بيناست . [ سوره الأنفال ( 8 ) : آيات 73 تا 74 ] وَ الَّذِينَ كَفَرُوا بَعْضُهُمْ أَوْلِياءُ بَعْضٍ إِلاَّ تَفْعَلُوهُ تَكُنْ فِتْنَةٌ فِي الْأَرْضِ وَ فَسادٌ كَبِيرٌ ( 73 ) وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ هاجَرُوا وَ جاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ الَّذِينَ آوَوْا وَ نَصَرُوا أُولئِكَ هُمُ الْمُؤْمِنُونَ حَقًّا لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَ رِزْقٌ كَرِيمٌ ( 74 ) امّا آنان كه كافرانند بهرى از ايشان اولياى بهرى ديگرند همه دوستان يكديگراند و يكدست‌اند در دوستى يكديگر ، و ليكن با تو موافقت نميكنند اى محمّد براى آنكه از ملّت تو نه‌اند . عبد اللّه عباس گفت : مراد ولايت ميراث است كه كافران مادام تا اهل يك ملّت باشند از يكديگر ميراث گيرند قتاده گفت : سبب نزول آيت آن بود كه : مردى بيامدى و ميان هر دو لشكر فرود آمدى و گفتى : اگر اينان را دست باشد از اينانم و اگر ايشان را دست باشد از ايشانم . حقّ تعالى اين آيت فرستاد و بيان كرد كه از مؤمنان آنگه ميراث يابند كه مؤمن باشند لقوله : اولئك بعضهم اولياء بعض ؛ و از كافران آنگه يابند كه كافر باشند لقوله : [ وَ الَّذِينَ كَفَرُوا بَعْضُهُمْ أَوْلِياءُ بَعْضٍ ] تا آنكس را حكمى نباشد كه نه از اينان بود و نه از آنان ، آنگه گفت : [ إِلَّا تَفْعَلُوهُ ] اگر نكنيد شما آنچه شما را فرموده‌اند در قسمت ميراث و بخشيدن آن ، در زمين فتنهء عظيم و فسادى بزرگ بحاصل آيد ، ابن جريج گفت كه : اگر سعادت و نصرت و يارى نكنيد يكديگر را فتنه و فسادى عظيم پديد آيد آنگه گفت : [ وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ هاجَرُوا ] و آنكسانى كه ايمان آوردند و هجرت كردند و در راه خداى جهاد كردند و آنان كه شما را جاى دادند و نصرت و يارى كردند ايشان مؤمنانند بر حقيقت ، مهاجران ايمان خود را بهجرت و جهاد در راه خداى تعالى و